امواج راسبی (به انگلیسی: Rossby waves) که با عنوان امواج سیارهای نیز شناخته میشوند، نوعی موج اینرسی هستند که به طور طبیعی در سیالات در حال چرخش رخ میدهند.
پیچ و خمهای رودباد نیمکره شمالی که در اطراف گردباد قطبی شمالی (a و b) توسعه یافته و در نهایت یک پایینرونده از هوای سرد (c) را جدا میکنند. نارنجی: تودههای گرمتر هوا؛ صورتی: رودباد؛ آبی: تودههای سردتر هوا.
امواج راسبی نخستین بار توسط کارل-گوستاو راسبی دانشمند هواشناس آمریکایی سوئدیتبار در سال ۱۹۳۹ در اتمسفر زمین شناسایی شدند. این موجها در اتمسفر و اقیانوسهای زمین و سیارات دیگر، به دلیل حرکت وضعی زمین یا سیاره مورد نظر مشاهده شدند. امواج جوی راسبی روی زمین رودپیچهای عظیمی در بادهای فرازا هستند که تأثیر عمدهای بر هوا دارند.
این امواج با سامانههای فشار و رودباد (به ویژه در اطراف گردبادهای قطبی) مرتبط هستند. امواج اقیانوسی راسبی در امتداد پرده دمایی حرکت میکنند: مرز بین لایه بالایی گرم و قسمت عمیقتر سرد اقیانوس.
امواج راسبي يا راسباي (Rossby): كلمه پيچك (Eddy) به حركت دوار و بسته چرخندي و واچرخندي كه در قسمت پايين تروپوسفر عرضهاي مياني و نيز سيستم هاي بسته شديد و ضعيفي كه در تروپوسفر بالا وجود دارند، اشاره مي كند. پيچك هاي فوقاني از اهميت خاصي برخوردار هستند، چرا كه آنها گردش هاي قوي هستند كه در هواي بالا آشكار مي شوند.
مهمتر از پيچكها، وجود امواج عظيم و افقي جريانهاي غربي است. اين امواج (كه ابتدا توسط راسبي دانشمند سوئدی Carl- gustaf Rossby شناسايي شد) و به نام وي ناميده مي شوند، متاثر از گراديان نصف النهاري دما و نيز چرخش زمين هستند و باعث مي شوند كه جريانهاي غربي مغشوش شده و صورت حركت موجي در آيند.
امواج راسبي كه از غرب به شرق در اطراف كره زمين حركت مي كنند و مقاطع زماني رشد آنها چند روز تا يك هفته است به عنوان امواج راسبي معروف و شناخته مي شوند. اين امواج ممكن است جريانهاي پيچكي بسته اي را شكل دهند كه مركز آنها بر حسب اين كه پرفشار يا كم فشار باشد سرد و يا گرم است.
امواج راسبی استوایی ، که اغلب امواج سیارهای نامیده میشوند، امواج آبی بسیار طولانی و با فرکانس پایین هستند که در نزدیکی استوا یافت میشوند و با استفاده از تقریب صفحه بتا استوایی به دست می آيند.
یکی دیگر از عوامل بارش فلات ایران حمایت امواج راسبی استوایی از سیکلون هاي مدیترانه است.
